Zdrowie psychiczne

Większość osób zwróci znacznie więcej uwagi na głośną muzykę czy gwar tłumu niż na ciche kapanie wody z kranu lub dźwięk pisania na klawiaturze. Dla mizofonika może być zupełnie odwrotnie.

Wyobraź sobie, że Twój ulubiony posiłek smakuje jak papier, muzyka to tylko drażniący hałas, a spotkanie z przyjacielem jest równie ekscytujące co patrzenie na pustą ścianę. Tak właśnie wygląda codzienność osób, które nie doświadczają radości. Tak może wyglądać anhedonia – objawy nie są zwykłym smutkiem czy chwilowym pogorszeniem nastroju, lecz skomplikowaną blokadą w mózgu, która odcina dostęp do nagrody. Poznaj mechanizmy tego zjawiska i dowiedz się, jak współczesna medycyna pomaga w życiu pacjentów.

Ostracyzm społeczny odnosi się do relacji międzyludzkich i oznacza celowe ograniczanie kontaktu z daną osobą. Zjawisko może dotyczyć szkoły, miejsca pracy, środowiska towarzyskiego oraz internetowych społeczności.
W relacji dwuosobowej przybiera formę unikania kontaktu lub ignorowania jednej strony przez drugą. W ten sam sposób określa się także wyłączenie pojedynczej jednostki z życia całej grupy. W tym przypadku ostracyzm może wynikać zarówno z nieświadomego wykluczenia, jak i intencjonalnych zachowań.

ADD (ang. Attention Deficit Disorder) to potoczne określenie podtypu ADHD, w którym dominują zaburzenia koncentracji uwagi bez nadruchliwości. Według klasyfikacji ICD-11 oraz DSM-5-TR, ADD nie jest osobną jednostką, lecz prezentacją ADHD z przewagą dekoncentracji. Pacjent z tym rozpoznaniem nie jest „rozbiegany”, lecz wycofany i często „zamślony”.

Dorzucajmy krzyżówki, sudoku i wykreślanki do każdego prezentu dla naszych dziadków i rodziców. Ba! Kupujmy je sami sobie i w ramach wieczornej rozrywki ćwiczmy nasze neurony. To nie mit, a zależność potwierdzona badaniami. W licznych publikacjach wykazano, że ćwiczenia umysłowe (a te wcześniej zaproponowane, to jedne z najprostszych, najłatwiej dostępnych i najprzyjemniejszych) mogą opóźniać zachodzenie naturalnych procesów związanych z pogorszeniem pamięci nawet o 2,5 roku.

Czym są afirmacje? Czy wiesz, że nasze myśli mają realną moc kształtowania rzeczywistości? Wpływają na emocje, decyzje i ogólny dobrostan. W neurobiologii zjawisko to tłumaczone jest koncepcją neuroplastyczności, czyli zdolności mózgu do tworzenia nowych połączeń nerwowych w odpowiedzi na doświadczenia i powtarzane wzorce myślowe. Świadome kierowanie uwagi w stronę pozytywnych i wspierających treści może stać się potężnym narzędziem w budowaniu odporności psychicznej.

W raportach ZUS dotyczących absencji chorobowej co roku odnotowuje się wzrost liczby zwolnień lekarskich wystawianych z powodu zaburzeń psychicznych i zaburzeń zachowania. W 2024 roku lekarze wystawili ponad 1,6 mln takich zaświadczeń (L4). Dlaczego ta kategoria pojawia się w kontekście zawodowego wypalenia? Obecnie jego objawy klasyfikuje się właśnie w tym obszarze. Sam syndrom nie jest uznawany za odrębną jednostkę chorobową, jednak stanowi realny problem zdrowotny, który może dotknąć każdej pracującej osoby.

W najnowszych klasyfikacjach chorób – ICD-11 i DSM-5 – apatia nie występuje jako samodzielna jednostka, lecz figuruje wyłącznie wśród objawów innych zaburzeń. Taki sposób ujęcia utrudnia jej rozpoznanie. Czym charakteryzuje się taki stan? Kiedy szukać pomocy?

Słowo „hipokryzja” wywodzi się z języka greckiego. Termin „hypokrisis” (ὑπόκρισις) oznaczał odgrywanie roli na scenie, a „hypokrites” (ὑποκριτής) określało aktora teatralnego. Z czasem w łacinie pojawiła się forma „hypocrisis”, która zaczęła być rozumiana jako udawanie, pozór, chytrość i fałszywość. Czy jednak przykłady hipokryzji zawsze będą negatywnie nacechowane? Czy etymologia słowa dobrze odzwierciedla jego obecne znaczenie?

Termin „syndrom sztokholmski” bardzo szybko zaczął funkcjonować w języku mediów i popkultury, jednak przez długi czas nie został oficjalnie uznany przez żadne towarzystwo psychiatryczne. Obecnie wciąż nie pojawia się w międzynarodowych klasyfikacjach zaburzeń psychicznych, a jednak większość z nas kojarzy zjawisko, do którego się odnosi. Czy na pewno dotyczy tylko filmowej relacji porywacz-zakładnik?

Uczucia odrazy i niepokoju na widok dziur doświadczają setki tysięcy osób na całym świecie. Charakterystyczne objawy mają swoją nazwę – trypofobia to… no właśnie – co to takiego? Czy to choroba, fobia a może wymysł? W tym artykule dokładnie wyjaśniamy, na czym polega trypofobia, jakie objawy zgłaszają pacjenci i czy lęk przed skupiskami dziur różni się czymś od ogólnie przyjętej definicji fobii.

Z tego artykułu dowiesz się, jakie są najważniejsze składniki odżywcze dla sprawnego działania układu nerwowego i dobrego samopoczucia oraz w których produktach je znajdziesz. Ponadto, poznasz główne produkty i diety, które są szczególnie polecane pacjentom chcącym zadbać o zdrowie psychiczne i jelita.

Powszechne rozumienie libido często ogranicza się do popędu seksualnego, tymczasem współczesna nauka pokazuje, że to zjawisko jest znacznie bardziej złożone. Odzwierciedla nie tylko naszą kondycję fizyczną, ale też stan emocjonalny, jakość relacji oraz wpływy środowiska i kultury. To dynamiczny efekt współdziałania czynników biologicznych, psychicznych i społecznych – a problemy z jego funkcjonowaniem mogą być sygnałem ukrytych problemów zdrowotnych, oddziałując na nasze całe życie, nie tylko seksualne.

Nasza naturalna podatność na błędy staje się szczególnie niebezpieczna, gdy ktoś wykorzystuje ją z premedytacją. Właśnie na tym polega gaslighting – to forma manipulacji, której celem jest intencjonalne zniekształcenie i podważenie wspomnień drugiej osoby.

Zaburzenia lękowe to jeden z najczęściej rozpoznawanych problemów psychicznych na świecie. Szacuje się, że nawet 46 milionów osób rocznie zaczyna borykać się z tym schorzeniem, niezależnie od płci, statusu społecznego czy wieku. Dlatego warto zastanowić się, czym właściwie jest lęk i jak sobie z nim radzić na co dzień.

Czy znasz to nieprzyjemne uczucie związane z nieustannie wydłużającą się listą rzeczy do zrobienia? Szacuje się, że nawet 15-20% dorosłych deklaruje regularne odkładanie obowiązków na później. W środowisku studentów wskaźniki bywają znacznie wyższe. Według analiz przyznaje się do tego aż 50-70% uczniów. 

Pojęcie mizoginii po raz pierwszy oficjalnie ujęto w 1902 roku. Zjawisko to na przestrzeni dwóch wieków kształtowało społeczne postrzeganie kobiet. Chociaż mizoginia często bywa mylona z seksizmem, wszystkie kwestie, które są z nią związane, dotyczą znacznie głębszych struktur – negatywnych stereotypów i nierówności płciowych.

Po raz pierwszy rozpoznano i opisano objawy tego schorzenia na początku XIX wieku. Szacuje się, że do 2040 roku liczba pacjentów zmagających się z nim zwiększy się dwukrotnie. Dotyczy ośrodkowego układu nerwowego o charakterze postępującym i wyniszczającym cały organizm. Mowa o chorobie Parkinsona – przeczytaj nasz artykuł, aby poznać najważniejsze informacje.

Jak doświadczenia z dzieciństwa wpływają na dorosłe życie? Wykształcone zachowania, choć często niewidoczne na pierwszy rzut oka, mogą głęboko kształtować emocje, relacje i decyzje. Syndrom DDD – czym jest, jakie są jego konsekwencje i sposoby na radzenie sobie z emocjami, które mu towarzyszą?

Syndrom DDA to określenie na specyficzny zespół cech, wykorzystywane w kontekście osób dorastających w rodzinach, gdzie jedno lub oboje rodziców miało problem z alkoholem. Co wiąże się z traumatycznym dzieciństwem, w którym pojawiał się alkohol i jego konsekwencje? Sprawdź.